Instytucja przedawnienia sprawia, że po upływie określonych terminów zobowiązanie przestaje istnieć, co uniemożliwia urzędowi dochodzenie długu z odsetkami. Istotne jest rozróżnienie między przedawnieniem prawa do wymiaru podatku a przedawnieniem zobowiązania.

Przedawnienie zobowiązań:

PODATKI (PIT, VAT, CIT): 5 lat od końca roku, w którym minął termin płatności

SKŁADKI ZUS: 5 lat, liczone od dnia po ustawowym terminie płatności.

Niektóre podatki, takie jak podatek od spadków i darowizn, rolny czy od nieruchomości, nie powstają automatycznie, lecz wymagają decyzji organu (Art. 68 Ordynacji podatkowej). Organ ma 3 lata na doręczenie decyzji po złożeniu deklaracji lub 5 lat, jeśli ten obowiązek nie został dopełniony. Po tym czasie prawo do wydania decyzji wygasa, a zobowiązanie nie powstaje. Podatnik może zaskarżyć decyzję, składając odwołanie w ciągu 14 dni.

Przykład darowizny pieniężnej od wujka:

Krok 1: Jan otrzymuje pieniądze na konto 15 września 2020 r. i składa zeznanie podatkowe 10 października 2020 r.

Krok 2: Urząd skarbowy ma 3 lata na doręczenie decyzji o podatku; termin mija 31 grudnia 2023 r. Decyzja podpisana 15 grudnia 2023 r. dotarła do Jana 3 stycznia 2024 r.

Krok 3: Prawo do ustalenia podatku wygasło, a zobowiązanie nie powstało (decyduje data doręczenia).

Urząd może przerwać lub zawiesić bieg przedawnienia, co wydłuża termin, jednak nie każde pismo czy działanie to robi. Działania, które przerywają lub zawieszają bieg przedawnienia, są określone w ustawach:

• Ordynacja podatkowa (art. 70): zawiadomienie o egzekucji, postanowienie o upadłości, zawiadomienie o postępowaniu o przestępstwo skarbowe, decyzja o odroczeniu płatności.
• Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24): postanowienie o upadłości, zawiadomienie o egzekucji, zawiadomienie o postępowaniu w sprawie decyzji o obowiązku ubezpieczeń, umowa o odroczeniu płatności składek.

Mimo że fiskus czy zus dysponuje pełnymi 5 latami na dochodzenie należności, czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia są nagminnie stosowane dopiero na kilkanaście dni przed upływem terminu przedawnienia – co spotka się z ostrą krytyką ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Sądów Administracyjnych. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 488/23) uznał, że wszczęcie sprawy KKS tuż przed upływem terminu przedawnienia, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek czynności dochodzeniowych przez kolejny rok nie wywołało prawnopodatkowego skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia.

Kwestie przedawnienia w podatkach bywają źródłem zawiłych sporów. Prawo podatkowe kryje jednak także mniej znaną, ale niezwykle ważną instytucję – ponowne powstanie (tzw. odnowienie) obowiązku podatkowego.

Myślisz, że ten temat może dotyczyć także Ciebie? Opisz swoją sytuację w formularzu kontaktowym znajdującym się na naszej stronie, pomożemy ustalić dalsze kroki w sprawie, aby chronić Twoje interesy.

biuro rachunkowe, usługi księgowe, rozliczenia roczne, księgowość Szczecin, księgowość JDG, rozliczenia firm, obsługa kadrowa, księgowość online, rozliczenia zza granicy, rozliczenia zagraniczne Szczecin, doradztwo podatkowe, doradca podatkowy Szczecin, rozliczenia podatkowe, PIT, rozliczenia VAT, pomoc podatkowa, biuro podatkowe, optymalizacja podatkowa, obsługa podatkowa, PIT-37, PIT-36, PIT-28, PIT-39, ulgi podatkowe, zwrot podatku, rozliczenie podatku 2026, zeznania podatkowe, deklaracja podatkowa, reprezentacja przed organami podatkowymi, podatek od spadków i darowizn, pcc, zakup auta podatki, pożyczka a podatek, darowizna a podatek, sprzedaż mieszkania, zakup mieszkania, ulga mieszkaniowa, podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek dochodowy, podatek od towarów i usług, doradztwo finansowe, doradztwo prawne, radca prawny Szczecin, porady prawne Szczecin, przygotowywanie pism procesowych, reprezentacja przed sądami, spadek, darowizna, pożyczka, obsługa prawna spółek, przekształcanie formy działalności gospodarczej, przekształcanie w spółkę, połączenia spółek, odzyskiwanie należności, spory z bankami, analiza umów, sprawy majątkowe, sprawy rodzinne, sprawy spadkowe, prawo pracy, sprawy gospodarcze, prawo obrotu nieruchomościami, najem i kwestie prawne, porady prawne online.